9 maja obchodzony jest Dzień Europy.
Tego dnia, w 1950 roku, Robert Schuman przedstawił plan utworzenia Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali – zalążka Unii Europejskiej.
Europejczycy świętują jedność, wartości i demokrację w Dniu Europy 2026
9 maja Europejczycy będą obchodzić Dzień Europy.
W tym roku przypada 76. rocznica Deklaracji Schumana, która położyła podwaliny pod Unię Europejską jaką znamy dzisiaj i zapoczątkowała bezprecedensową erę pokoju, demokracji, dobrobytu, integracji i współpracy na całym kontynencie.
W 2026 roku Dzień Europy upamiętnia również dwa ważne wydarzenia: 40. rocznicę przystąpienia Portugalii i Hiszpanii do UE oraz 40. rocznicę pierwszych oficjalnych obchodów Dnia Europy.
Z okazji tego wydarzenia w państwach członkowskich UE i poza nią odbędzie się wiele wydarzeń, które zgromadzą obywateli z różnych środowisk. Instytucje UE jak co roku otworzą swoje podwoje dla zwiedzających, oferując zajęcia edukacyjne na temat swojej działalności.
Zabytkowe budynki i zabytki w Europie i na całym świecie zostaną podświetlone barwami UE.
W szybko zmieniającym się świecie UE i jej instytucje pracują na rzecz ochrony demokracji, wspierania dobrobytu i wzmacniania bezpieczeństwa. Dzień Europy to okazja dla obywateli i ich instytucji do wspólnego świętowania wspólnej wspólnoty i osiągnięć.
Parlament Europejski zaprasza obywateli do odkrycia jak prawodawstwo UE kształtuje codzienne życie i jak mogą oni wpływać na przyszłość Europy, pod hasłem „Przyjdź i zobacz demokrację w działaniu”. Drzwi otworzą się o godzinie 10:00 CEST w Brukseli występem Chóru Parlamentu Europejskiego, a następnie o godzinie 11:00 CEST odbędzie się uroczysta ceremonia otwarcia w sali plenarnej, gdzie przemówienia wygłoszą Przewodnicząca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola i Wiceprzewodnicząca Sophie Wilmès. Zwiedzający będą mogli wziąć udział w quizach, prezentacjach i dyskusjach, skorzystać z atrakcji dla rodzin oraz posłuchać muzyki na żywo na scenie Esplanade. W Luksemburgu atrakcje obejmą zwiedzanie z przewodnikiem Europa Experience oraz wystawę poświęconą walce z dezinformacją. Następnego dnia w Wiltz zaplanowano bogaty program kulturalny z udziałem J.K.W. Wielkiego Księcia Luksemburga.
Rada Europejska / Rada Unii Europejskiej otworzy swoje podwoje dla zwiedzających z przewodnikiem w budynku Justus Lipsius w Brukseli, oferując wyjątkową okazję do zapoznania się z miejscami, w których zapadają kluczowe decyzje europejskie. Każde z 27 państw członkowskich będzie miało stoisko prezentujące swoją kulturę, tradycje i specjały kulinarne. Dzieci będą mogły wziąć udział w polowaniu na skarby i ciekawostkach, a fotobudka pozwoli im zrobić sobie selfie na czerwonym dywanie, wcielając się w rolę unijnego przywódcy.
Komisja Europejska otworzy dla publiczności swój kultowy budynek Berlaymont w Brukseli o godzinie 10:00 CEST, a przemówienie wygłosi wiceprzewodnicząca wykonawcza Teresy Ribera. Pod hasłem „Chwila Europy” zwiedzający będą mogli zwiedzić interaktywne przestrzenie tematyczne poświęcone demokracji i wartościom, klimatowi, dobrobytowi, sprawiedliwości społecznej, bezpieczeństwu i globalnej roli Europy, a także przejść szlakiem sztuki i architektury. Uroczystości będą kontynuowane do wieczora, a od godziny 18:30 CEST na Place des Palais w Brukseli odbędzie się bezpłatna muzyka na żywo.
Europejski Bank Centralny weźmie udział we frankfurckim festiwalu Europa-Fest na historycznym rynku Römerberg, obok Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych oraz Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy, gdzie odwiedzający będą mogli spotkać się z ekspertami i zagrać w interaktywne gry. Europejski Bank Centralny będzie również obecny w budynku Europa w Brukseli, gdzie eksperci odpowiedzą na pytania dotyczące euro, nowego projektu banknotu i projektu cyfrowego euro.
Europejska Służba Działań Zewnętrznych otworzy swoją brukselską siedzibę w godzinach 10:00-18:00 CEST, zapraszając odwiedzających na wydarzenie „Zanurz się w dyplomację UE”. Program obejmuje interaktywne wystawy, spotkania z ambasadorami UE oraz wideorozmowy na żywo z pracownikami UE na całym świecie. W programie wydarzenia znajdzie się również wydarzenie kulturalne „Świat w jeden dzień” z muzyką, tańcem, freestyle’em piłkarskim, rękodziełem i atrakcjami rodzinnymi. Uroczystość otwarcia odbędzie się o godzinie 11:00 CEST z udziałem przedstawicieli krajów partnerskich i organizacji międzynarodowych.
Europejski Komitet Regionów otworzy swoje podwoje w Brukseli w Dniu Europy, zapraszając gości do zapoznania się z działalnością instytucji reprezentującej europejskie regiony i miasta oraz z tym, co robią dla nich wybrani politycy regionalni i lokalni. Goście dowiedzą się o roli i działalności Komitetu, poznają jego grupy polityczne i doświadczą europejskiej różnorodności kulturowej podczas Festiwalu Regionów i Miast, który zaprezentuje projekty, sztukę i rzemiosło oraz zaoferuje degustację lokalnych produktów.
Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny powita gości w swojej siedzibie w Brukseli przy rue Belliard 99-101 w godzinach 10:00-18:00 CEST. Goście spotkają się z członkami i pracownikami, wezmą udział w wycieczkach z przewodnikiem w różnych językach UE i dowiedzą się, jak społeczeństwo obywatelskie kształtuje politykę UE. W programie znajdują się stoiska tematyczne, gra logiczna, karykaturzysta, punkt z pocztówkami, muzyka na żywo i atrakcje dla dzieci. Francuscy członkowie EKES-u wezmą również udział w „Fête d’Europe” w Paryżu.
Stałe Przedstawicielstwo Grupy Europejskiego Banku Inwestycyjnego zaprezentuje rolę i działalność Grupy w budynku Europa w Brukseli. Interaktywne quizy i filmy wideo przedstawią inwestycje w 27 państwach członkowskich UE. 10 maja przedstawiciele z centrali w Luksemburgu będą gościć to samo stoisko w Wiosce UE w Wiltz w Luksemburgu.
W Strasburgu i Luksemburgu również instytucje UE otworzą swoje podwoje w maju. Dzień Otwarty Parlamentu Europejskiego w Strasburgu odbędzie się 17 maja i obejmie zwiedzanie sali obrad oraz bogaty program obywatelski i kulturalny. Luksemburg będzie obchodził Dzień Europy 9 maja, organizując wydarzenia kulturalne i otwierając stoiska informacyjne w siedzibie Parlamentu w Wielkim Księstwie.
W całej UE i na całym świecie, w każdym państwie członkowskim, Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej i Biura Łącznikowe Parlamentu Europejskiego zorganizują lokalne wydarzenia z okazji Dnia Europy — od debat publicznych i wizyt szkolnych po wystawy i spotkania kulturalne. Poza Europą, delegatury UE upamiętnią to wydarzenie, organizując wydarzenia publiczne i działania informacyjne na całym świecie. Znane budynki na całym świecie zostaną podświetlone w barwach UE.
Kontekst
Komisja Europejska opublikowała dziś nowe badanie Eurobarometru, z którego wynika, że zdecydowana większość Europejczyków dostrzega korzyści płynące z członkostwa w UE i postrzega ją jako filar stabilności i bezpieczeństwa. Prawie trzy czwarte Europejczyków uważa, że ich kraj skorzystał na członkostwie w UE. W obliczu wyzwań globalnych Europejczycy coraz częściej postrzegają UE jako źródło stabilności, a jednocześnie odnotowują rekordowo wysokie poparcie dla wspólnej polityki obronnej i bezpieczeństwa. Trzy czwarte respondentów (75%) deklaruje, że czuje się obywatelami UE co stanowi najwyższy poziom odnotowany wiosną 2025 r.
81. rocznica zakończenia II wojny światowej w Europie. Narodowy Dzień Zwycięstwa
8 maja obchodzimy Narodowy Dzień Zwycięstwa. W tym roku mija 81 lat od ostatecznego pokonania hitlerowskich Niemiec i zakończenia największego konfliktu zbrojnego w dziejach Europy.
Od 2015 r. Narodowy Dzień Zwycięstwa jest oficjalnie obchodzony 8 maja – uchwalając ustawę w tej sprawie Sejm oddał sprawiedliwość faktom historycznym, odcinając się od daty 9 maja narzuconej niegdyś państwom znajdującym się za „żelazną kurtyną”. Dzisiejsze święto to przede wszystkim czas pamięci o ogromnej cenie, jaką świat zapłacił za pokój oraz wyraz dumy z pokonania totalitarnego agresora.
Militarna klęska Niemiec została przypieczętowana podpisaniem aktu bezwarunkowej kapitulacji. Choć wstępny dokument podpisano w Reims, ostateczne i wiążące porozumienie zawarto 8 maja 1945 r. w Berlinie. Dokument wszedł w życie o godzinie 23:01, nakazując natychmiastowe wstrzymanie ognia na wszystkich frontach. Podpisy pod aktem złożyli przedstawiciele dowództwa niemieckiego oraz mocarstw sprzymierzonych, w tym marszałek Żukow oraz generałowie Tedder, de Lattre de Tassigny i Spaatz.
Należy pamiętać, że kapitulacja Niemiec nie oznaczała natychmiastowego zakończenia wszystkich walk. W niektórych częściach kontynentu oddziały niemieckie poddawały się jeszcze przez kilka kolejnych dni, a pełny koniec II wojny światowej nastąpił dopiero 2 września 1945 r. wraz z kapitulacją Japonii.
Dla Polski i krajów Europy Środkowo-Wschodniej rok 1945 miał charakter niejednoznaczny. Zwycięstwo nad niemieckim nazizmem stało się jednocześnie początkiem nowego podziału świata, usankcjonowanego podczas konferencji w Teheranie, Jałcie i Poczdamie. W ich wyniku nasza Ojczyzna na kolejne dziesięciolecia znalazła się w sowieckiej strefie wpływów, co na długo ograniczyło jej pełną suwerenność.
