Prezydent Andrzej Duda bierze udział w spotkaniu liderów państw Bukaresztańskiej Dziewiątki i Państw Nordyckich.
Głównymi tematami rozmów przywódców będzie wzmocnienie bezpieczeństwa i obronności wschodniej flanki NATO, rosyjska agresja na Ukrainę oraz przygotowania do zbliżającego się szczytu w Hadze.
W wydarzeniu, którego gospodarzem jest prezydent Litwy Gitanas Nausėda biorą udział liderzy z krajów bałtyckich: Litwy, Łotwy i Estonii, nordyckich: Szwecji, Finlandii, Danii, Norwegii i Islandii, a także Bukaresztańskiej Dziewiątki, czyli inicjatywy łączącej państwa wschodniej flanki NATO. Poza krajami bałtyckimi i Polską są to: Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia i Bułgaria.
– Cieszę się, że będziemy dyskutowali o najważniejszych kwestiach związanych z bezpieczeństwem. To jest ważne, zwłaszcza przed zbliżającym się szczytem NATO w Hadze. Mamy taki zwyczaj – śmiało mogę powiedzieć, że od prawie 10 lat – spotykamy się w tej formule i rozmawiamy przed szczytami Sojuszu Północnoatlantyckiego. Wierzę w to, że w Hadze podejmiemy bardzo ważną decyzję podwyższającą w krajach NATO wydatki na obronność – mówił Duda.
Dodał, że ostatnio zgłaszana propozycja przez Sekretarza Generalnego NATO Marka Rutte zakłada, by na obronność było przeznaczane 3,5 proc. PKB przez kraje NATO oraz 1,5 proc. na rozwój przemysłowy i rozwój badań, zmierzający w kierunku umacniania bezpieczeństwa i obronności. – W sumie prawie 5 proc. Jeżeli taka decyzja byłaby podjęta, to byłbym z tego bardzo zadowolony – stwierdził Prezydent RP.
Przypomniał, że obecnie Polska wydaje 4,7 proc. swojego PKB „po to, by wzmocnić swój potencjał odstraszania i byśmy nie zostali zaatakowani, jako państwo członkowskie Sojuszu Północnoatlantyckie”.
Sesja otwierająca Szczyt Państw Bukaresztańskiej Dziewiątki i Państw Nordyckich rozpoczęła się przed południem w wileńskim pałacu Wielkich Książąt Litewskich. Następnie liderzy wzięli udział w sesji plenarnej „Przygotowanie do Szczytu NATO w Hadze”.
Na marginesie szczytu Duda rozmawiał z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim.
Następnie odbyła się konferencja prasowa Szczytu Państw Bukaresztańskiej Dziewiątki i Państw Nordyckich, w trakcie której prezydent RP wygłosił oświadczenie, dziękując na początku prezydentowi Litwy za organizację Szczytu Państw B9 w Wilnie.
Prezydent Andrzej Duda podkreślił również istotę udziału zarówno prezydenta Ukrainy oraz Sekretarza Generalnego NATO w Szczycie B9 jak i przedstawicieli Państw Nordyckich. – To rzeczywiście ważny krok w kierunku budowania zintegrowanej północno–wschodniej przestrzeni bezpieczeństwa NATO – powiedział.
Podczas oświadczenia prezydent RP przypomniał również o wniosku który złożył o podniesienie przez kraje Sojuszu Północnoatlantyckiego wydatków na obronność do 3 proc. PKB. – Trzy miesiące temu przekazałem Sekretarzowi Generalnemu NATO Markowi Rutte prośbę o poruszenie tej kwestii w Hadze [podczas Szczytu NATO] – podkreślił.
– Dziś cieszę się, że wszyscy się co do tego zgadzamy i że nasze ambicje są jeszcze większe, do 5% PKB na obronę. Mamy nadzieję, że sojusznicy pójdą w nasze ślady – dodał Duda.
– Kolejnym kluczowym elementem naszych rozmów było wzmocnienie relacji transatlantyckich i strategicznego sojuszu z USA. Wśród naszych partnerów w regionie panuje powszechne zrozumienie, że Europa musi wziąć większą odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo – powiedział prezydent RP.
Na zakończenie Andrzej Duda podziękował za współpracę w ramach Bukaresztańskiej Dziewiątki przez okres jego prezydentury i podkreślił jak ważny jest to format dla państw członkowskich. – Współtworzenie, a później współrozwijanie tego formatu było jednym z najważniejszych i najcenniejszych aspektów mojej prezydentury. Przez ostatnie 10 lat B9 było skutecznym narzędziem wzmacniającym głos państw wschodniej flanki NATO – dodał.
We wtorek – drugiego dnia wizyty na Litwie – polski przywódca odbędzie spotkania bilateralne z litewskimi liderami: prezydentem Gitanasem Nausėdą oraz premierem Gintautasem Paluckasem. Szef BPM Wojciech Kolarski zapowiedział, że będzie to sposobność do podsumowania dekady dobrej współpracy polsko–litewskiej. Wśród najważniejszych obszarów rozwoju prezydencki minister wskazał kwestie infrastrukturalne i energetyczne, jak budowę interkonektorów gazowych czy tras Rail Baltica i Via Baltica.
W poniedziałek Andrzej Duda na szczycie państw B9 i nordyckich w Wilnie
Prezydent Andrzej Duda wraz z liderami państw B9 oraz nordyckich w poniedziałek weźmie udział w szczycie poświęconym m.in. wzmacnianiu obronności wschodniej flanki w Wilnie. – To będzie miejsce do rozmowy o konieczności zwiększania wydatków na obronność – zapowiedział minister KPRP Wojciech Kolarski.
Szczyt w Wilnie, którego gospodarzem będzie prezydent Litwy Gitanas Nausėda, odbędzie się w wileńskim pałacu Wielkich Książąt Litewskich. W spotkaniu wezmą udział liderzy z krajów bałtyckich: Litwy, Łotwy i Estonii, nordyckich: Szwecji, Finlandii, Danii, Norwegii i Islandii, a także Bukaresztańskiej Dziewiątki, czyli inicjatywy łączącej państwa wschodniej flanki NATO. Poza krajami bałtyckimi i Polską są to: Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia i Bułgaria.
Wśród gości szczytu będzie także Sekretarz Generalny NATO Mark Rutte i prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Polskę będzie reprezentował prezydent Andrzej Duda, który wraz z małżonką Agatą Kornhauser–Dudą udał się do Wilna w niedzielę wieczorem.
Spotkanie w Wilnie jest formą przygotowań do zbliżającego się szczytu NATO, zaplanowanym na ostatni tydzień czerwca w niderlandzkiej Hadze. Jak zapowiadają organizatorzy, najważniejszymi tematami rozmów będzie wzmacnianie bezpieczeństwa i obronności wschodniej flanki NATO, a także dalsze wsparcie broniącej się przed Rosją Ukrainy.
Szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej Wojciech Kolarski podkreślił, że kluczowym tematem rozmów będzie zwiększanie wydatków państw NATO na obronność.
– Dla Prezydenta Dudy to oczywiście kolejna okazja do przedstawienia inicjatywy – z którą wystąpił oficjalnie do Sekretarza Generalnego NATO, a następnie o której poinformował wszystkich przywódców krajów Sojuszu Północnoatlantyckiego – by każde państwo NATO wydawało na obronność minimum 3 proc. PKB – wskazał.
– Na szczycie będzie obecny Sekretarz Generalny NATO, będą także reprezentowane kraje skandynawskie. Jest to więc formuła szersza niż tradycyjne spotkania Bukaresztańskiej Dziewiątki. To będzie doskonałe miejsce do rozmowy o konieczności zwiększania wydatków na obronność – mówi Wojciech Kolarski.
Jak zaznaczył, „nikt nie wie lepiej niż Polska i kraje naszego regionu o tym, że jest taka konieczność”. – Nikt nie zna lepiej imperialnej polityki Rosji i jej konsekwencji – dodał Minister KPRP. – Ten głos z naszej strony bardzo mocny, i z całą pewnością ten głos wybrzmi, będzie płynął również z tego szczytu – powiedział.
Zapytany, czy w planach jest np. przyjęcie wspólnej deklaracji, w której uczestniczące w szczycie państwa zadeklarują zwiększanie wydatków na obronność do określonego pułapu i zaapelują o to do pozostałych sojuszników Kolarski powiedział, że trwają rozmowy w tej kwestii.
Szef BPM dodał, że stałym tematem rozmów B9 jest również trwająca rosyjska agresja na Ukrainę i wsparcie Ukrainy. – Również tak będzie i tutaj – powiedział. Jak dodał, na marginesie szczytu w Wilnie najprawdopodobniej dojdzie do rozmowy przywódców Polski i Ukrainy.
Po poniedziałkowym szczycie Andrzej Duda we wtorek odbędzie szereg bilateralnych spotkań z litewskimi liderami, w tym Prezydentem Nausėdą i Premierem Gintautasem Paluckasem; w planach jest też spotkanie z mieszkającymi na Wileńszczyźnie Polakami.
Spotkanie przywódców Polski i Litwy – przekazał Wojciech Kolarski – „podsumuje dekadę współpracy polsko–litewskiej, wieloletnią i bardzo intensywną współpracę z Prezydentem Nausėdą”. Jak powiedział, będzie to „pożegnalna” kończącego niedługo kadencję Prezydenta RP wizyta – analogiczna do innych, które odbywał w ostatnich miesiącach w krajach, z których liderami blisko współpracował.
Według Szefa BPM, okres współpracy Prezydentów Dudy i Nausėdy „przejdzie do historii jako czas wyjątkowy, kiedy relacje polsko–litewskie został skierowane na zupełnie nowe tory”. Jak ocenił, Prezydent Nausėda – który sprawuje urząd od 2019 roku – był najprawdopodobniej tym zagranicznym przywódcą, z którym Prezydent Duda spotykał się i rozmawiał najczęściej.
Wśród najważniejszych obszarów rozwoju relacji Kolarski wskazał kwestie infrastrukturalne i energetyczne – jak budowę interkonektorów gazowych czy tras Rail Baltica i Via Baltica łączących oba kraje, jak również kwestie historyczne, łączące oba narody.
W tym kontekście wskazał m.in. na wspólne upamiętnianie powstańców styczniowych, w tym Konstantego Kalinowskiego i gen. Zygmunta Sierakowskiego, których szczątki zostały odnalezione i w 2019 roku uroczyście pochowane na cmentarzu na wileńskiej Rossie.
Bukaresztańska Dziewiątka to nieformalna platforma współpracy krajów wschodniej flanki NATO (Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Czech, Słowacji, Węgier, Rumunii, Bułgarii), utworzona w 2015 r. w Bukareszcie z inicjatywy Prezydentów Polski i Rumunii, Andrzeja Dudy i Klausa Iohannisa.
(KPRP)
