Prezydent Andrzej Duda z małżonką Agatą Kornhauser–Dudą złożyli oficjalną wizytę w Czarnogórze.
Jednym z najważniejszych tematów rozmów prezydentów Andrzeja Dudy i Jakova Milatovića był rozpoczynający się we wtorek w Hadze szczyt Sojuszu Północnoatlantyckiego, a także przyszłe członkostwo Czarnogóry w UE.
– Jesteśmy rzeczywiście przyjaciółmi. Jesteśmy razem w NATO. To zresztą jeden z najważniejszych tematów naszej dzisiejszej rozmowy – zbliżający się szczyt NATO w Hadze, na który polecimy już jutro – mówił Andrzej Duda.
– Cieszymy się, że udało się osiągnąć konsensus w kwestii podwyższenia wydatków na obronność do poziomu 5 proc. PKB: 3,5 + 1,5 – zaznaczył, przypominając, że osobiście apelował o ich podniesienie – po raz pierwszy ponad rok temu, kiedy spotkał z prezydentem Joe Bidenem w Białym Domu w marcu 2024 roku z okazji 25. rocznicy naszej obecności w NATO. Rozmawiał również z Donaldem Trumpem; napisał także w tej sprawie list do Sekretarza Generalnego NATO Marka Rutte.
Andrzej Duda podkreślił również, że powinniśmy robić wszystko, aby zacieśniać więzi euroatlantyckie, amerykańsko–europejskie, aby to bezpieczeństwo było gwarantowane także przez armię Stanów Zjednoczonych.
Andrzej Duda powiedział, że rozmawiano także o staraniach Czarnogóry o członkostwo w Unii Europejskiej. – Popieraliśmy te starania i popieramy – podkreślił. – Gratulowałem zamknięcia kolejnych rozdziałów przybliżających Czarnogórę do członkostwa w Unii Europejskiej. Wierzę w to, że tak będzie i że ten 2028 rok, który jest rysowany jako ten potencjalny rok, kiedy Czarnogóra wstąpi do Unii Europejskiej, jest rokiem realnym – że tak się po prostu stanie – mówił.
Prezydent RP przypomniał także, że Czarnogóra dołączyła jako państwo stowarzyszone do Inicjatywy Trójmorza.
– To jest w naszym przekonaniu ważny krok do zacieśniania więzi w naszej części Europy, przede wszystkim pod względem rozwoju infrastrukturalnego. Ale to ma służyć również przyszłemu członkostwu Czarnogóry w UE. My potrzebujemy tej infrastruktury w naszej części Europy. I cieszymy się, że Czarnogóra jest z nami – podkreślił.
Andrzej Duda wskazywał, że infrastruktura jest ważna z każdego punktu widzenia. – Ale przede wszystkim obydwaj byśmy chcieli, żeby nam służyła do tego, żeby się przemieszczać, przyjaźnić, odwiedzać nawzajem, realizować handel, realizować kontakty biznesowe, spędzać wakacje tutaj, w Czarnogórze – dodał.
Andrzej Duda dziękował prezydentowi Czarnogóry za zaproszenie do złożenia wizyty oficjalnej po to, aby umacniać relacje między Polską a Czarnogórą. – Podziękowałem Panu Prezydentowi za te 10 lat bardzo dobrej polsko–czarnogórskiej współpracy. To, że coraz więcej Polaków przybywa do Czarnogóry na wakacje właśnie jako turyści, to tylko pokazuje, że Czarnogóra jest coraz bardziej rozpoznawalna w Polsce, że jest uważana za państwo bezpieczne i państwo przyjazne Polsce i Polakom, co mnie osobiście – jako Prezydenta Rzeczypospolitej – bardzo cieszy – mówił.
– Mam nadzieję, że relacje pomiędzy naszymi krajami – Polską i Czarnogórą – będą się w przyszłości dobrze rozwijały – akcentował Andrzej Duda.
Pytany o ocenę aktualnej sytuacji na Bliskim Wschodzi prezydent RP mówił: „bardzo nas niepokoi eskalacja sytuacji wojennej na Bliskim Wschodzie”.
– Jeżeli Stany Zjednoczone włączyły się i zainterweniowały w sprawie rozwijanego programu nuklearnego irańskiego w sposób tak ostry, to jest dla mnie sprawą oczywistą, że te obawy, które zgłaszano co do tego, że Iran rzeczywiście chce w najbliższym czasie pozyskać broń nuklearną, która byłaby groźna nie tylko dla Bliskiego Wschodu, ale która byłaby groźna dla świata, to również w tym ataku amerykańskim znajduje swoje potwierdzenie – powiedział Andrzej Duda.
Wskazał, że nie tylko Izrael i USA mówiły o tym niebezpieczeństwie, ale też Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, która informowała, że Iran prowadzi badania i działania poza uzgodnionymi wcześniej ramami. Wyraził nadzieję, że „to bardzo zdecydowane mocne zadziałanie wpłynie również na to, by skłonić strony do tego, aby usiąść przy stole negocjacji i żeby ochłodzić tę sytuację, uspokoić ten konflikt, a przede wszystkim żeby go zakończyć – w więc ten stół rozmów pokojowych jest jak najbardziej wskazany i oczekiwany”.
– Chcielibyśmy, żeby ten konflikt się zakończył, absolutnie nie wyobrażamy sobie dalszej jego eskalacji i mam nadzieję, że niedługo będzie zakończony – podkreślił.
Jakov Milatović w kwietniu wziął udział w jubileuszowym 10. Szczycie Inicjatywy Trójmorza, który odbył się w Warszawie. W styczniu złożył wizytę w Polsce. Wówczas rozmowy obu prezydentów dotyczyły bezpieczeństwa w regionie, wydatków na obronność oraz wsparcia Polski dla Czarnogóry w jej europejskich aspiracjach.
Kilka dni wcześniej prezydent Czarnogóry uczestniczył w Oświęcimiu w obchodach 80. rocznicy wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz.
