Rosnące zapotrzebowanie na opiekę w związku ze zmianami demograficznymi.
- Usługi opiekuńcze wciąż wykonywane głównie przez kobiety
- Opiekunowie nieformalni powinni być uznawani w systemach zabezpieczenia społecznego i systemach emerytalnych
W czwartek Parlament przedstawił zalecenia prowadzące do budowy społeczeństwa sprzyjającego równości kobiet i mężczyzn w sektorze opieki formalnej i nieformalnej.
W sprawozdaniu przyjętym na posiedzeniu plenarnym 263 głosami do 83, przy 154 wstrzymujących się, posłowie do PE stwierdzają, że dostęp do opieki jest prawem podstawowym, oraz wzywają państwa UE do przeciwdziałania nierównościom płci dotykającym wszystkich form usług opiekuńczych. Posłowie opowiadają się za budową „społeczeństwa opieki”, które stawia na usługi świadczone w domu i w społeczności lokalnej, solidarność międzypokoleniową oraz niezależne życie. W obliczu trendów demograficznych domagają się trwałego finansowania oraz podejścia skoncentrowanego na osobie i opartego na jej prawach.
Parlament apeluje o ustanowienie „europejskiego statutu opiekunów”, który uznawałby pracę opiekuńczą i określał minimalne standardy w całej UE. Posłowie chcą również zagwarantować, by opiekunowie nieformalni byli uwzględniani w systemach emerytalnych i zabezpieczenia społecznego.
Równy podział obowiązków opiekuńczych
Obowiązki opiekuńcze nie powinny spoczywać w nieproporcjonalnym stopniu na kobietach, podkreślają posłowie. Równość płci w opiece wymaga dzielenia się obowiązkami, dostępnych usług opiekuńczych, równego wynagrodzenia, urlopów rodzicielskich oraz elastycznych form pracy. Parlament wzywa do kampanii informacyjnych zachęcających mężczyzn do równego udziału w opiece, zwiększania udziału kobiet w rynku pracy oraz przełamywania tradycyjnych stereotypów płci.
Pracownicy spoza UE w sektorze opieki
Uznając, że pracę opiekuńczą wykonują zarówno pracownicy z UE, jak i spoza UE, posłowie podkreślają potrzebę priorytetowego traktowania rekrutacji krajowej przy jednoczesnym dostosowywaniu zarządzania migracją do potrzeb rynku pracy. Rekrutacja pracowników spoza UE powinna odbywać się legalnymi kanałami migracji, w połączeniu z silnymi inwestycjami w szkolenia i integrację. Posłowie zdecydowanie potępiają również wszelkie formy pracy nierejestrowanej, wyzysku i niepewnego zatrudnienia.
Europejski plan działania
Posłowie z zadowoleniem przyjmują komunikat Komisji Europejskiej, że w 2027 r. przedstawi europejski „pakt na rzecz opieki”. Wzywają także do konkretnych działań na rzecz zmniejszenia luki płci w opiece i wsparcia opiekunów formalnych i nieformalnych, ze szczególnym uwzględnieniem zatrudnienia i szkoleń, w tym umiejętności cyfrowych, ochrony socjalnej, opieki nad dziećmi oraz wsparcia psychospołecznego.
Cytaty
Eleonora Meleti (EPP, Grecja), sprawozdawczyni Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, powiedziała: „W Unii Europejskiej jest 6,2 miliona formalnych opiekunów i 53 miliony nieformalnych opiekunów. Zapewniają oni obecność, cierpliwość i ludzki dotyk. Dzisiejszy raport wreszcie uznaje opiekę za filar naszego społeczeństwa i gospodarki, a nie za niewidzialną pracę, którą uznajemy za coś oczywistego. Dla zawodowych opiekunów chcemy lepszych warunków pracy, godziwego wynagrodzenia oraz wsparcia psychologicznego. Chcemy elastycznych warunków pracy i urlopu opiekuńczego dla nieformalnych opiekunów. Ciężar opieki nadal w nieproporcjonalnym stopniu spoczywa na kobietach, choć powinien być odpowiedzialnością nas wszystkich.”
Rosa Estaràs Ferragut (EPP, Hiszpania), sprawozdawczyni Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, powiedziała:
„Kobiety nadal ponoszą nieproporcjonalnie duży ciężar zarówno formalnej, jak i nieformalnej opieki i poświęcają tygodniowo o 17 godzin więcej niż mężczyźni na nieodpłatną pracę opiekuńczą. Ta niewidzialna praca nadal napędza lukę płacową i lukę emerytalną. Jednocześnie zawodowa praca opiekuńcza pozostaje niedoceniana i niedofinansowana. Przystępna cenowo, dostępna i wysokiej jakości opieka jest prawem każdego, również osób mieszkających na obszarach wiejskich i oddalonych. Nikt nie powinien dożyć starości bez dostępu do odpowiedniej opieki. Z zadowoleniem przyjmuję zapowiedź Europejskiego Paktu na rzecz Opieki na 2027 rok. Musi on stać się naszą mapą drogową do budowy bardziej sprawiedliwej i troskliwej Europy.”
Kontekst
Praca związana z opieką jest często niewidoczna i w dużej mierze wykonywana przez kobiety: 56% kobiet posiadających dzieci poniżej 12. roku życia poświęca co najmniej pięć godzin dziennie na opiekę nad dziećmi, w porównaniu z 26% mężczyzn jak wynika z danych Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn. 5 marca Komisja Europejska przedstawiła strategię na rzecz równouprawnienia płci.
