Polskie starania o dołączenie do grupy G20, obecność amerykańskich wojsk w Polsce i gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy – to główne tematy, które szef polskiej dyplomacji omawiał z przedstawicielami amerykańskich organów władzy w trakcie spotkań w stolicy USA od 4 do 6 września br.
Wicepremier Radosław Sikorski spotkał się, m.in. z przewodniczącym Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów, kongresmanem Brianem Mastem, oraz Komisji Wywiadu, kongresmanem Erickiem „Rickiem” Crawfordem, specjalnym wysłannikiem prezydenta Donalda Trumpa do spraw Ukrainy, generałem Keithem Kelloggiem, podsekretarzem obrony ds. polityki Elbridgem Colbym oraz dyrektorem Narodowej Rady Ekonomicznej Kevinem Hassettem.
Rozmowy dotyczyły przede wszystkim bezpieczeństwa w Europie i na świecie, szczególnie w kontekście sytuacji na Ukrainie. Poruszono sprawę obecności amerykańskich wojsk w Polsce, możliwości dołączenia do grupy G20, a także ewentualnych gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy.
Wicepremier Sikorski w rozmowach wskazywał, że niezbędne jest wypracowanie formuły trwałego pokoju, a zawieszenie broni może mieć miejsce jedynie na zasadach zaakceptowanych i przestrzeganych przez obie strony konfliktu.
Omówiona została także kwestia wykorzystania przez państwa zachodnie zamrożonych aktywów rosyjskich oraz potrzeba wzmocnienia efektywnych sankcji na Rosję. Wszyscy rozmówcy podkreślili korzyści płynące ze współpracy transatlantyckiej, których elementem są relacje polsko-amerykańskie.
Poza spotkaniami z przedstawicielami amerykańskich organów władzy minister Radosław Sikorski rozmawiał też z ekspertami wiodących ośrodków analitycznych, w tym Center for American Progress, Institute for the Study on War, America First Policy Institute, Atlantic Council, American Enterprise Insitute czy German Marshall Fund.
Z Waszyngtonu wicepremier udał się do Nowego Jorku.
„Archiwum Katyńskie” trafi do Polski
Dokumenty, książki czy archiwalne czasopisma na temat Zbrodni Katyńskiej – to tylko część tzw. „Archiwum Katyńskiego”, które Wacław Godziemba-Maliszewski przekazał na ręce wicepremiera Radosława Sikorskiego. Podczas uroczystości w Nowym Jorku szef polskiej dyplomacji wyróżnił Darczyńcę odznaczeniem honorowym „Bene Merito”.
Wacław Godziemba-Maliszewski jest amerykańskim ekspertem w dziedzinie interpretacji fotografii, konserwacji i ustalania autentyczności dzieł sztuki. Zajmuje się badaniem Zbrodni Katyńskiej. W swojej kolekcji archiwalnej zgromadził, m.in.: korespondencję i dokumenty odnoszące się do zbrodni wojennych, dziennik z podróży badawczych do Polski, książki oraz archiwalne numery pism zawierających treści dotyczące Zbrodni Katyńskiej i niemieckie zdjęcia lotnicze z lat 40. XX wieku. Ze wstępnej ekspertyzy wynika, że materiały zgromadzone przez Wacława Godziembę-Maliszewskiego są cennym źródłem informacji o faktach historycznych i sposobach interpretowania historii. Wstępną ekspertyzę kolekcji przeprowadziła Profesor Anna Izabella Zalewska z Uniwersytetu Łódzkiego, która od ponad dekady bada materiały Darczyńcy.
Kolekcja Wacława Godziemby-Maliszewskiego powstawała przez około 40 lat. Niektóre dokumenty – jak na przykład numery „Gońca Krakowskiego” z czasów okupacji, gdzie niemieckie władze okupacyjne informowały o odkrywaniu grobów katyńskich – pochodzą z aukcji.
Część z nich to dokumenty amerykańskie, które właściciel kolekcji odtajnił przy wsparciu prof. Zbigniewa Brzezińskiego.
W czasie uroczystości przekazania „Archiwum Katyńskiego” wicepremier Radosław Sikorski uhonorował Wacława Godziembę-Maliszewskiego odznaczeniem „Bene Merito”, które jest przyznawane za działalność wzmacniającą pozycję Polski na arenie międzynarodowej.
Dzięki współpracy pomiędzy Profesor Anną Izabellą Zalewską, Wacławem Godziembą-Maliszewskim oraz pracownikami Konsulatu Generalnego RP w Nowym Jorku zbiory trafią do Archiwum Akt Nowych w Warszawie.
