Warszawski Urząd Stanu Cywilnego rozpoczął pierwsze w Polsce transkrypcje aktów małżeństw osób tej samej płci, działając w oparciu o najnowsze orzecznictwo sądowe.
Ta decyzja otwiera drogę do systemowego ujednolicenia procedur w całym kraju.
– Podstawowym zadaniem polityków jest przede wszystkim zapewnienie wszystkim obywatelkom i obywatelom poczucia bezpieczeństwa i poczucia godności. Warszawa to miasto otwarte i tolerancyjne i działamy w ten sposób bardzo konsekwentnie od wielu, wielu lat – powiedział Rafał Trzaskowski. – Dzisiaj rano dokonaliśmy pierwszej transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego na podstawie wyroku TSUE oraz kolejnych wyroków NSA – podkreślił prezydent m.st. Warszawy.
W najbliższych dniach transkrypcje zostaną wykonane również w innych sprawach par jednej płci, co do których sądy wydały już wyroki.
Transkrypcje aktów małżeństw zawartych w UE
W kolejnym etapie USC będzie dokonywał transkrypcji aktów małżeństw osób tej samej płci – obywateli polskich – zawartych na terenie państw Unii Europejskiej, o ile złożą stosowny wniosek.
Kwestie skutków prawnych to jednak czynności odrębne od samego aktu małżeństwa, a ich rozstrzygnięcie nie należy do kierownika USC wykonującego zadanie zlecone z ramienia administracji rządowej, ani do Prezydenta m.st. Warszawy jako organu władzy samorządowej. Transkrypcja jest czynnością materialno-techniczną, polegającą na wiernym przepisaniu zagranicznego aktu stanu cywilnego. Nie przesądza ona o skutkach prawnych małżeństwa na terenie Polski. NSA w wyroku z 30 marca 2026 r. wskazał, że określenie tych skutków wymaga działań ustawodawczych lub odrębnych rozstrzygnięć sądowych.
Potrzeba regulacji ustawowych
– Przede wszystkim cieszę się, że pierwsza transkrypcja aktu małżeństwa dokonała się w Warszawie, która jest miastem dla wszystkich i która akceptuje każdą mieszkankę i każdego mieszkańca – powiedziała Dorota Łoboda, posłanka na Sejm RP. – W Sejmie pracujemy nad ustawą o statusie osoby najbliższej, która będzie rozwiązaniem alternatywnym, oczywiście wobec transkrypcji aktów małżeństwa. Ta ustawa będzie gwarantowała podstawowe prawa związane ze wspólnym rozliczaniem się, z prawem do świadczeń, z prawem do informacji medycznej, do pochówku czy do renty rodzinnej. Ale podobnie jak w przypadku par dwupłciowych, to będzie rozwiązanie odrębne od małżeństwa. Dziś robimy krok w stronę równości – dodała posłanka Łoboda.
Dopiero ustawowe określenie statusu i praw par jednopłciowych – m.in. poprzez ustawę o statusie osoby najbliższej – pozwoli na pełne uregulowanie ich sytuacji w obszarach takich jak prawo rodzinne, podatkowe, administracyjne czy ubezpieczeniowe.
– Bardzo się cieszę z zapowiedzi premiera Tuska dotyczącej rozporządzenia, które ureguluje proces transkrypcji i zapewni jego jednolite stosowanie w całym kraju. Mam nadzieję, że będzie ono przyjęte jak najszybciej – dodał prezydent miasta.