Unia Europejska i Mercosur podpisały dzisiaj Umowę o Partnerstwie (EMPA) oraz Przejściową Umowę Handlową (iTA) co stanowi historyczny kamień milowy między tymi dwoma regionami i ambitną platformę do zacieśniania relacji gospodarczych, dyplomatycznych i geopolitycznych.
Podpisana dziś umowa stworzy jedną z największych stref handlowych na świecie, obejmującą rynek około 700 milionów konsumentów. Umowa stworzy znaczące nowe możliwości handlowe dla przedsiębiorstw w całej UE, generując szacowany 39% wzrost rocznego eksportu do Mercosur (wartość około 49 miliardów euro), a jednocześnie wspierając setki tysięcy miejsc pracy w UE.
Umowa wysyła również silny sygnał geopolityczny, demonstrując wspólne zaangażowanie UE i Mercosuru na rzecz multilateralizmu i opartego na zasadach porządku międzynarodowego. W czasach globalnej niepewności i rosnącej fragmentacji umowa ta podkreśla wartość współpracy, dialogu i partnerstw międzynarodowych. Umowa stwarza znaczące możliwości wzajemnych korzyści poprzez zacieśnienie współpracy gospodarczej, geopolitycznej, w zakresie zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa oraz przywódcy krajów Mercosuru byli świadkami podpisania przez komisarza UE ds. handlu Maroša Šefčoviča i jego odpowiedników z Mercosuru Umowy o Partnerstwie między UE a Mercosurem (EMPA) oraz Przejściowej Umowy Handlowej między UE a Mercosurem.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, powiedziała: „Dziś dwa podobnie myślące regiony otwierają nowy rozdział możliwości dla ponad 700 milionów obywateli. Dzięki temu korzystnemu dla obu stron partnerstwu obie strony mogą zyskać – gospodarczo, dyplomatycznie i geopolitycznie. Nasze firmy będą generować eksport, wzrost gospodarczy i miejsca pracy. Będziemy się wzajemnie wspierać w naszych czystych i cyfrowych transformacjach. Nasz sygnał dla reszty świata jest jasny: UE i Mercosur przedkładają współpracę nad konkurencję i partnerstwo nad polaryzację”.
Mniej ceł, więcej eksportu
Umowa stworzy szeroki wachlarz możliwości gospodarczych w UE poprzez:
- Zniesienie ceł na eksport z UE, w tym na produkty rolno-spożywcze i kluczowe produkty przemysłowe, takie jak samochody, maszyny i produkty farmaceutyczne, co pozwoli unijnym przedsiębiorstwom zaoszczędzić 4 miliardy euro rocznie na cłach;
- Ułatwienie, przyspieszenie i zwiększenie bezpieczeństwa inwestycji w kluczowe łańcuchy dostaw, w tym w surowce krytyczne i towary pokrewne;
- Wzmocnienie bezpieczeństwa gospodarczego i wsparcie transformacji cyfrowej i ekologicznej po obu stronach;
- Pomoc UE i Mercosurowi w kształtowaniu globalnych zasad handlowych zgodnie z najwyższymi standardami UE.
Zrównoważone porozumienie dla rolnictwa UE
Umowa otworzy bezprecedensowy dostęp do regionu Mercosuru dla europejskich rolników i producentów żywności. Oczekuje się, że umowa zwiększy eksport produktów rolno-spożywczych z UE do Mercosuru nawet o 50% poprzez:
- Obniżenie ceł na kluczowe produkty rolno-spożywcze z UE, takie jak wino, napoje spirytusowe, nabiał i oliwa z oliwek;
- Ochrona 344 unijnych oznaczeń geograficznych, tradycyjnych produktów spożywczych i napojów o wysokiej wartości, przed nieuczciwą konkurencją i podróbkami.
Jednocześnie UE dołożyła wszelkich starań, aby zapewnić wrażliwym sektorom rolno-spożywczym wszelkie niezbędne środki ochrony, dzięki następującym środkom:
- Starannie skalibrowanym kontyngentom taryfowym, które ograniczają dostęp do rynku produktów wrażliwych importowanych z Mercosuru;
- Prawnie wiążącemu mechanizmowi ochronnemu, który chroni wrażliwe produkty europejskie w przypadku gwałtownego wzrostu importu z krajów Mercosuru;
- Wzmocnionym kontrolom zapobiegającym wprowadzaniu na rynek UE produktów niezgodnych z przepisami, w tym większej liczbie audytów i kontroli w państwach trzecich oraz wzmocnionym kontrolom na granicach UE;
- Podjęciu przez Komisję działań w celu wdrożenia zobowiązania zawartego w Wizji UE dla Rolnictwa i Żywności, dotyczącego lepszego dostosowania norm produkcji, takich jak pestycydy i dobrostan zwierząt, stosowanych do produktów importowanych; oraz
- Funduszowi o wartości 6,3 mld euro, tzw. sieci bezpieczeństwa Unity Safety, od 2028 r., jako dodatkowej warstwie ochrony dla naszych rolników w przypadku zakłóceń na rynku.
Zrównoważony rozwój i zobowiązania środowiskowe
Porozumienie jest jednym z najbardziej ambitnych porozumień, jakie kiedykolwiek podpisała UE w zakresie zrównoważonego rozwoju, ponieważ zawiera:
- Ambitne i wykonalne zobowiązania dotyczące działań na rzecz klimatu, w tym Porozumienie paryskie jako kluczowy element;
- Konkretne zobowiązania dotyczące zrównoważonego rozwoju, w tym dotyczące wzmocnienia pozycji ekonomicznej kobiet i praw pracowniczych;
- Zobowiązanie do dążenia do neutralności klimatycznej do 2050 r.; oraz
- Wyraźny wkład handlu w zieloną transformację.
Dalsze kroki
Po podpisaniu EMPA, UE i Mercosur będą teraz postępować zgodnie ze swoimi procedurami, aby dążyć do ratyfikacji Umowy.
Po stronie UE, EMPA będzie podlegać ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie, zgodnie z ich procedurami krajowymi. Jednocześnie ITA będzie podlegać wyłącznie unijnemu procesowi ratyfikacji, ponieważ podlega wyłącznym kompetencjom UE. Będzie to wymagało zgody Parlamentu Europejskiego i podjęcia przez Radę decyzji o zawarciu, po czym umowa wejdzie w życie.
ITA wygaśnie wraz z wejściem w życie EMPA.
Komentarz ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego po podpisaniu przez Ursulę von der Leyen umowy UE-Mercosur, mimo sprzeciwu Polski, Francji, Węgier, Austrii i Irlandii:
„Mimo błędów poprzedników (PiS – red.), którzy zgodzili się na umowę UE-Mercosur, my się nie poddajemy. To nie koniec walki. W przyszłym tygodniu kluczowe głosowanie w PE – liczę na jedność wszystkich polskich europosłów. Mamy gotowe scenariusze prawne (TSUE) i służby w pełnej gotowości do kontroli.
Jako polski rząd zrobimy wszystko, by ochronić polskich rolników.
Mam też apel do opozycji i niektórych „związków”: przestańcie przeszkadzać. Odłóżcie na bok zasadę „im gorzej, tym lepiej”. Dziś ważniejsza jest polska wieś niż Wasze słupki sondażowe i prywatne interesy.
„Nie ma sprawy ważniejszej niż Polska.”
