Sejm wybrał sędziów Trybunału Konstytucyjnego zgodnie z procedurami.
13 marca Sejm wybrał 6 sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Procedura została przeprowadzona w pełnej zgodzie z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 194 ust. 1) Polskiej, ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (art. 2 ust. 2) oraz Regulaminu Sejmu (art. 26 ust. 1 oraz art. 30 i 31).
Konieczność wyboru sędziów Trybunału miała związek z wygaśnięciem kadencji 6 osób poprzednio zajmujących te stanowiska. Ich kadencje zakończyły się latach w latach 2024-2025.
Wcześniejsze (czyli do marca 2026 r.) procedury wyboru nowych sędziów wszczęte na podstawie art. 30 ust. 3 pkt 1 Regulaminu Sejmu w związku z wygaśnięciem kolejnych kadencji nie przynosiły rozstrzygnięcia. Marszałek Sejmu zdecydował zatem o wszczęciu kolejnej procedury wyboru – tym razem w trybie art. 30 ust. 3 pkt 5. W tym trybie to Marszałek Sejmu wyznacza termin zgłaszania kandydatur.
W wyznaczonym terminie uprawnione podmioty (Prezydium Sejmu oraz grupy co najmniej 50 posłów) zgłosiły łącznie 8 kandydatów. Marszałek Sejmu zarządził drukowanie wniosków ws. wyboru poszczególnych kandydatów na stanowisko sędziego i skierował je do zaopiniowana do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Komisja 12 marca zaopiniowała przedstawione kandydatury (7 pozytywnie, 1 negatywnie). Podczas posiedzenia komisji posłowie mieli możliwość zadawania pytań obecnym podczas posiedzenia kandydatom.
Sejm podczas 53. posiedzenia wobec niewniesienia sprzeciwu wyraził zgodę na przeprowadzenie wyboru sędziów TK bez zachowania terminu 7 dni (sprawozdanie stenograficzne z dn. 13 marca br. str. 339). Taką możliwość daje Izbie art. 30 ust. 4 Regulaminu Sejmu.
Wybór sędziów w dniu 13 marca poprzedzony został przedstawieniem wszystkich kandydatur przez przedstawicieli wnioskodawców oraz dyskusją.
Samo głosowanie odbyło się w zgodzie z art. 194 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, że sędziowie wybierani są indywidualnie na 9 lat. Należy podkreślić, że o rozpoczęciu kadencji sędziego Trybunału Konstytucyjnego nie decyduje data zakończenia kadencji sędziego, który był wybrany uprzednio, a data wyboru przez Sejm. Każdy z kandydatów został poddany pod głosowanie indywidualnie na 6 wakujących stanowisk.
Z chwilą wyboru przez Sejm sędziowie Trybunału Konstytucyjnego uzyskują status sędziego TK (art. 194 ust. 1 Konstytucji RP).
Marszałek Sejmu poinformował, że wysyła do prezydenta pismo o treści: „Szanowny panie prezydencie, 13 marca 2026 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej stosownie do artykułu 194 ustęp 1 Konstytucji wybrał na dziewięcioletnią kadencję sześcioro sędziów Trybunału Konstytucyjnego spośród osób wyróżniających się wiedzą prawniczą. Uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej o wyborze na stanowisko sędziów Trybunału Konstytucyjnego zostały panu doręczone”.
Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zwrócił do Nawrockiego: – Panie prezydencie, niech Pan nie gra Polską. Panie prezydencie, odwagi życzę. Niech pan podejmie decyzję, niech pan się zachowa jak trzeba. Czekam na pana decyzję. Trybunał Konstytucyjny to nie jest zabawka. PiS doprowadził do tego, że w tej chwili opinia o Trybunale Konstytucyjnym jest albo fatalna, albo w ogóle decyzje Trybunału Konstytucyjnego nie są uznawane.
Informacja o kandydaturach do Krajowej Rady Sądownictwa
Zgodnie z art. 187 ust. 1 Konstytucji Krajowa Rada Sądownictwa składa się m.in. z piętnastu członków wybranych spośród sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i sądów wojskowych. W składzie KRS są ponadto Pierwszy Prezes SN, Minister Sprawiedliwości, Prezes NSA, osoba wskazana przez prezydenta RP, czterech posłów wybranych przez Sejm oraz dwóch senatorów wybranych przez Senat.
Kadencja wybranych członków KRS trwa cztery lata (art. 187 ust. 3 ustawy zasadniczej). Wspólna kadencja obecnych „sędziowskich” członków Rady rozpoczęła się 13 maja 2022 r., tj. kolejnego dnia po dokonaniu wyboru członków Rady przez Sejm.
Warto przypomnieć, że 19 lutego br. prezydent RP podjął decyzję o zawetowaniu nowelizacji ustawy o KRS, przyjętej przez Sejm 23 stycznia br. Nowelizacja wprowadzała zasadę wyboru 15 „sędziowskich” członków KRS przez sędziów, a nie przez Sejm. Parlament zaproponował, by wybór ten był dokonywany przez wszystkich sędziów, w wyborach bezpośrednich i tajnych, które miałyby być przeprowadzone przez Państwową Komisję Wyborczą.
Wobec odrzucenia przez prezydenta RP zaproponowanych przez Parlament rozwiązań, Sejm jest zmuszony przeprowadzić nabór w oparciu o przepisy uchwalone w 2017 r.
Do Gabinetu Marszałka Sejmu w terminie, wynikającym z obwieszczenia Marszałka Sejmu, wpłynęły dokumenty dotyczące 61 zgłoszeń kandydatów:
- 29 kandydatów zgłosiła grupa co najmniej 25 sędziów,
- 2 kandydatów zgłosiła grupa co najmniej 2 tys. obywateli,
- 30 kandydatów zgłosiła zarówno grupa sędziów, jak i grupa obywateli.
W ostatnich dniach weryfikowano zgłoszenia pod kątem formalnym.
W przypadku wszystkich zgłoszeń wspartych podpisami obywateli wymóg dołączenia co najmniej 2 tys. podpisów pod każdą z kandydatur został pozytywne zweryfikowany. Warto zaznaczyć, że podobnie jak w przypadku obywatelskich inicjatyw ustawodawczych, badany jest fakt spełnienia przesłanki ustawowej (czyli złożenia wymaganej przepisami liczby podpisów), a nie ich łączna liczba. Z tego powodu pojawiające się w przestrzeni publicznej informacje dotyczące liczby podpisów pod poszczególnymi kandydaturami należy traktować jako niepotwierdzone i pozbawione znaczenia prawnego.
W oparciu o obowiązującą ustawę (art. 11a ust. 6 ustawy o KRS) Marszałek Sejmu wystąpił do prezesów sądów właściwych do zgłoszonych kandydatów z 61 pismami z prośbą o sporządzenie i przekazanie informacji, obejmującej dorobek orzeczniczy kandydata, w tym doniosłe społecznie lub precedensowe orzeczenia, i istotne informacje dotyczące kultury urzędowania, przede wszystkim ujawnione podczas wizytacji i lustracji. Prezesi sądów mają na sporządzenie opinii 7 dni od dnia otrzymania pisma Marszałka. Co istotne, odpowiedź z sądów powinna wpłynąć do Kancelarii Sejmu w tym terminie (o zachowaniu terminu nie świadczy nadanie pisma w placówce pocztowej).
Ponadto Marszałek Sejmu wystąpił w 59 sprawach do Ministra Sprawiedliwości z wnioskami potwierdzenie posiadania przez osoby popierające zgłoszenie statusu sędziego (dotyczy zgłoszeń wniesionych przez grupę sędziów).
Zgłoszenia, które spełnią wskazane powyżej wymogi, zostaną przekazane posłom i podane do publicznej wiadomości w Systemie Informacyjnym Sejmu. Upublicznione będą wówczas te kandydatury, które zostaną zweryfikowane na gruncie opisanych procedur.
Kolejnym etapem procedury będzie wystąpienie do klubów poselskich o wskazanie kandydatów na członków KRS spośród uprzednio zgłoszonych i zweryfikowanych osób, w liczbie nie większej niż 9 kandydatów na każdy z klubów.
Sejm wybiera członków Rady na wspólną czteroletnią kadencję, większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, głosując na listę 15 kandydatów zaproponowanych przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Jeśli nie dojdzie do wyboru członków Rady w trym trybie, Sejm wybiera członków Rady bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, głosując na listę kandydatów.
