„Polska zabiega o zmiany w europejskim systemie handlu emisjami (ETS), tak aby lepiej chronił gospodarkę i obywateli” – mówiła minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.
Z wpływów ETS finansowany jest Fundusz Modernizacyjny, z którego środki przeznaczane są na wsparcie transformacji polskiej gospodarki. Dlatego rząd zabiega o kontynuację tego instrumentu. W ramach obecnej transzy zgłoszeń MKiŚ i NFOŚiGW ogłosiły dziś pięć nowych programów.
Najważniejsze informacje:
- Polska zabiega o zmianę ETS, domagając się m.in. dobrowolności ETS2 do 2030 r., zwiększenia liczby bezpłatnych uprawnień dla przemysłu, a także osłon dla sektorów CBAM, wsparcia dla ciepłownictwa i mechanizmów antyspekulacyjnych.
- ETS i Fundusz Modernizacyjny są bezpośrednio powiązane – środki z Funduszu pochodzą z opłat za emisję CO₂ w ramach ETS, dzięki czemu pieniądze z sektora wysokoemisyjnego wracają do gospodarki w formie inwestycji w czystą energię i modernizację.
- Fundusz Modernizacyjny to kluczowe narzędzie finansowe transformacji, stworzone z myślą o krajach takich jak Polska, które potrzebują większego wsparcia inwestycyjnego.
- Polska jest największym beneficjentem Funduszu Modernizacyjnego; 12 marca 2026 r. EBI zatwierdził kolejnych pięć programów zgłoszonych przez Polskę o łącznej wartości 5,5 mld zł.
- Środki te zostaną przeznaczone na modernizację placówek edukacyjnych i szpitali, wsparcie budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich, rozwój przydomowych magazynów energii oraz budowę magazynów ciepła w systemach ciepłowniczych
- Do tej pory w ramach Funduszu Modernizacyjnego zatwierdzono 32 programy o łącznym budżecie 53,5 mld zł.
- 18,7 mld zł zostało już wypłacone, a NFOŚiGW podpisał ponad 70 tys. umów, przekazując beneficjentom 2,6 mld zł na modernizację polskiej energetyki.
Fundusz Modernizacyjny to element finansowania ważnych projektów w naszym kraju. Łączny budżet dotychczas zatwierdzonych programów dla Polski to 53,5 mld zł, z czego ponad 30 mld pozyskano w ciągu ostatnich dwóch lat. To programy bardzo dobrze dopasowane, cieszące się ogromną popularnością, które realnie zmieniają Polskę – zmniejszają zanieczyszczenia, podnoszą efektywność energetyczną i przyśpieszają proces dekarbonizacji polskiej gospodarki oraz budynków
– mówiła Paulina Hennig-Kloska.
Kolejne miliardy dla Polski
Dzięki Funduszowi Modernizacyjnemu Polska realizuje szeroki program modernizacji energetycznej – od termomodernizacji budynków, przez rozwój OZE, po modernizację sieci i ciepłownictwa. Jesteśmy największym beneficjentem tego instrumentu, co odzwierciedla skalę naszych potrzeb i tempo prowadzonych inwestycji.
12 marca 2026 r. Europejski Bank Inwestycyjny zatwierdził w XI transzy zgłoszeń kolejne pięć zgłoszonych przez Polskę programów o łącznej wartości 5,5 mld zł. Nowe projekty wzmocnią sieci ciepłownicze, rozwiną odnawialne źródła energii i poprawią jakość powietrza. To inwestycje, które bezpośrednio przełożą się na niższe koszty energii i większe bezpieczeństwo energetyczne obywateli.
Fundusz Modernizacyjny umożliwia finansowanie przedsięwzięć, na które wielu ludzi i samorządów nie byłoby dziś samodzielnie gotowych. Dlatego przeznaczamy:
- 2 mld zł na modernizację szkół i przedszkoli – poprawę efektywności energetycznej, komfortu nauki i jakości powietrza, z wykorzystaniem OZE.
- 1 mld zł na modernizację energetyczną szpitali – od termomodernizacji po instalacje OZE i magazyny energii, co obniży koszty funkcjonowania placówek.
- 0,5 mld zł (500 mln zł) na wsparcie budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich – termomodernizację i wymianę źródeł ciepła, aby zmniejszyć ubóstwo energetyczne.
- 1 mld zł na dofinansowanie przydomowych magazynów energii i ciepła – zwiększających autokonsumpcję energii z OZE i odciążających sieć.
- 1 mld zł na magazyny ciepła w systemach ciepłowniczych – zwiększające elastyczność i efektywność pracy sieci oraz bezpieczeństwo energetyczne miast.
Nabory do wszystkich pięciu nowych programów zostaną ogłoszone jeszcze w tym roku.
Dotychczasowe wsparcie
Do tej pory Polska uzyskała zgodę na realizację 32 programów priorytetowych w jedenastu transzach Funduszu Modernizacyjnego. Obejmują one kluczowe obszary transformacji: OZE, efektywność energetyczną, elektromobilność, modernizację sieci i rozwój magazynów energii. Programy kierowane są do przemysłu, ciepłownictwa, rolników oraz odbiorców indywidualnych.
Łączny budżet zatwierdzonych programów to 53,5 mld zł, z czego 18,7 mld zł zostało już wypłacone i realnie wspiera modernizację polskiej energetyki. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisał ponad 70 tysięcy umów, a do beneficjentów trafiło już ponad 2 mld zł.
Reforma ETS: kierunek zmian proponowany przez Polskę
Głęboka reforma systemu ETS – to kierunek działań ogłoszony przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. MKiŚ, w dialogu z polskim przemysłem pracuje nad mechanizmami, które uwzględnią zmieniające się uwarunkowania międzynarodowe i wyzwania gospodarcze. Zgłaszane postulaty mają na celu poprawienie konkurencyjności polskich firm.
Najważniejsze informacje:
- Polska opowiada się za głęboką reformą systemu ETS
- Postulowana jest rezygnacja z obowiązkowego wdrażania ETS2 do 2030 r.
- Polska chce zwiększenia alokacji bezpłatnych uprawnień dla przemysłu, również dla branż objętych dziś innymi mechanizmami ochronnymi (CBAM)
- Polska będzie zabiegać o dalsze wsparcie ciepłownictwa i zwiększenie puli pieniędzy na modernizację polskiego przemysłu
- Polska zabiega o wzmocnienie mechanizmów chroniących system przed spekulacjami oraz zmniejszenie obciążeń kosztami ETS dla przemysłu obronnego.
Z systemu ETS nie da się jednostronnie wyjść, ale można i trzeba go zmienić. To musi być system, który daje impuls i środki do odejścia od importowanych paliw, ale w sposób akceptowalny dla gospodarki i gospodarstw domowych
– wskazała minister Paulina Hennig-Kloska.
Minister zaznaczyła, że Polska prowadzi szerokie rozmowy z partnerami europejskimi, m.in. w ramach Trójkąta Weimarskiego, oraz z Komisją Europejską, aby wypracować wspólne podejście do zmian w systemie.
Wywalczyliśmy odłożenie o rok ETS2. Teraz zabiegamy o dobrowolne stosowanie tego uzgodnionego za poprzedniego rządu narzędzia do 2030 roku. To ważne dla ludzi, szczególnie rodzin o niższych dochodach
– podkreśliła.
Wśród kluczowych kierunków działań znalazło się także przedłużenie bezpłatnych pozwoleń na emisje dla przemysłu, w tym dla sektorów funkcjonujących w ramach mechanizmu CBAM.
Przemysł musi zyskać czas, obniżyć koszty funkcjonowania i prowadzić transformację w stabilnych warunkach
– zaznaczyła minister.
Resort wskazuje również na potrzebę szczególnego wsparcia dla ciepłownictwa – w tym dodatkowych bezpłatnych uprawnień za inwestycje – oraz kontynuacji Funduszu Modernizacyjnego.
Chcemy także realnych mechanizmów ochrony systemu przed spekulacjami
– dodała Paulina Hennig-Kloska.
Przedstawione kierunki stanowią element działań Polski na forum Unii Europejskiej na rzecz dostosowania systemu ETS do wyzwań gospodarczych i społecznych.