Potwierdzone zostały doniesienia o pojawieniu się na terenie Polski kleszczy afrykańskich, zwanych inaczej wędrownymi z rodzaju
Samice Hyalomma sp. są większe od tych występujących naturalnie na terenie Europy nawet czterokrotnie, mają dłuższe, prążkowane odnóża oraz poruszają się dużo szybciej i aktywnie tropią potencjalnych żywicieli.
Mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Nie przenoszą one boreliozy, lecz wirusa niebezpiecznej gorączki krwotocznej. Zakażenie może objawiać się wysoką gorączką, silnym osłabieniem, bólami mięśni oraz charakterystyczną zmianą skórną w miejscu ukłucia.
Hyalomma są duże, szybko biegają i potrafią „podążać za ofiarą” nawet przez kilkaset metrów. Są groźne dla ludzi – przenoszą wirusa krymsko-kongijskiej gorączki krwotocznej.
Póki co nie odnotowano w Polsce przypadków zachorowania na tę chorobę wskutek ukąszenia kleszcza, warto jednakże zachować ostrożność – odnotowano pierwsze osobniki na terenie powiatu szamotulskiego (we Wronkach). Egzotyczne kleszcze są znajdowane, m.in. na Śląsku i w Wielkopolsce.
Nie należy tych kleszczy rozgniatać ani wykręcać, uwolniony płyn jest zakaźny. Preferowane jest zamrożenie środkiem do tego przeznaczonym, dostępnym w aptece. W celu ochrony przed nimi zalecane jest stosowanie repelentów. Na stan obecny nie dysponujemy specyficznym leczeniem oraz zatwierdzonymi szczepionkami przeciwko wirusowi gorączki krwotocznej.
Każdy może pomóc! Znalazłeś kleszcza? Wyślij na adres Zakładu Eko-epidemiologii Chorób Pasożytniczych, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski, Ilji Miecznikowa 1, 02-096 Warszawa. Więcej na https://www.narodowekleszczobranie.pl/pl
Twoje zaangażowanie pozwoli na aktualizację zagrożeń ze strony kleszczy w Polsce!
Celem projektu jest sprawdzenie i zmapowanie występowania kleszczy Hyalomma, nazywanych “Monster ticks” w Polsce. Projekt umożliwia dzielenie się z naukowcami obserwacjami nietypowych kleszczy oraz przesłanie ich do badań w naszym ośrodku. Wiedza o obecności kleszczy Hyalomma pozwoli na zapobieganie chorobom przenoszonym przez te kleszcze. Jest to projekt ‘nauki obywatelskiej’: korzysta ze wsparcia społeczeństwa i dzieli się ze społeczeństwem zebraną wiedzą.
Dzięki zaangażowaniu w projekt:
- zdobędziesz wiedzę o kleszczach
- rozpoznasz gatunki kleszczy atakujące ciebie i Twoje zwierzęta
- przyczynisz się do rozwoju wiedzy o kleszczach w Polsce.
Dlaczego kontrolowanie obecności egzotycznych kleszczy w Polsce jest tak ważne?
W Europie coraz częściej opisywane są przypadki pojawiania się ‘egzotycznych’ kleszczy, które wraz z ociepleniem klimatu znajdują dogodne warunki do przeżycia. Do takich gatunków należą kleszcze Hyalomma (‘Monster tick’). Tysiące larw i nimf Hyalomma co roku trafiają do Europy i Polski podczas wiosennych migracji ptaków. Do tej pory kleszcze ginęły z powodu niskiej temperatury i wysokiej wilgotności. Ciepłe i suche wiosny i lata przyczyniły się jednak do tego, że w ostatnich latach pojawiają się doniesienia o atakowaniu ludzi i zwierząt przez dorosłe kleszcze Hyalomma, np. w Niemczech, Czechach, Słowacji a nawet Szwecji. Kleszcze były tam zbierane z koni, psów, bydła a także znajdowane w domach.
Kleszcze Hyalomma mogą stanowić bardzo poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi, gdyż przenoszą wirusa niebezpiecznej gorączki krwotocznej (ang. Crimean-Congo hemorrhagic fever, CCHFV). Śmiertelność osób zarażonych wirusem jest wysoka (10-60%) a leczenie niedostępne. Nic nie wiadomo o obecność kleszczy Hyalomma w Polsce. Celem projektu jest sprawdzenie, czy i gdzie dotarły egzotyczne kleszcze Hyalomma.
Gigantyczne kleszcze są coraz bliżej!
W Polsce już wkrótce mogą pojawić się egzotyczne kleszcze Hyalomma, które zawitały już do Niemiec czy Szwecji. W wielu miejscach w Europie znaleziono dorosłe, gigantyczne kleszcze Hyalomma, nazywane “Monster tick” ze względu na naprawdę duże rozmiary i szybkość z jaką się poruszają. Przenoszą niebezpieczne dla ludzi i zwierząt patogeny, wywołujące groźne choroby. Dowiedz się, jak rozpoznać kleszcze Hyalomma i jakie zagrożenia ze sobą niosą!
Jak wyglądają afrykańskie kleszcze Hyalomma?
Kleszcze Hyalomma są naprawdę dużymi pajęczakami, z charakterystycznymi długimi prążkowanymi odnóżami. Dorosłe kleszcze (samice) są nawet czterokrotnie większe niż samice powszechnie występujących w Polsce kleszczy pospolitych. Opite krwią kleszcze mogą osiągać ponad 1 cm długości. Osiągają nawet 5 mm długości i 3 mm szerokości. Są zatem zdecydowanie większe niż znane nam kleszcze.
Kolor ciała od rudobrązowego do prawie czarnego.
Gdzie występują kleszcze Hyalomma?
Kleszcze Hyalomma zasiedlają strefę klimatu śródziemnomorskiego. Lubią ciepłe i suche miejsca, takie jak pustynie, półpustynie, stepy czy sawanny. Są powszechne w Afryce, południowo-wschodniej Azji oraz południowej Europie, np, w Turcji. Zasięg ich występowania stale się powiększa. Larwy kleszczy wraz z migrującymi ptakami dostają się do położonych dalej na północ rejonów Europy, w tym także do Polski. Ciepłe i suche wiosny i lata stwarzają odpowiednie warunki do przeżycia i rozwoju dla kleszczy Hyalomma nawet w północnych rejonach Europy.