– Prezydencki projekt ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych nie otrzyma sejmowego numeru druku i nie będzie procedowany, dopóki nie zostanie szczegółowo przeanalizowany – poinformował na konferencji prasowej marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty.
Marszałek przedstawił też informację o wszystkich projektach ustaw złożonych przez prezydenta Karola Nawrockiego.
Decyzja marszałka Czarzastego dotyczy, tzw. projektu „SAFE zero procent”, który prezydent Nawrocki złożył w Sejmie 10 marca br. Projekt ten został wstępnie przeanalizowany przez sejmowe Biuro Legislacyjne oraz Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.
Jak poinformował Włodzimierz Czarzasty, wstępne analizy sejmowych prawników wykazały wątpliwości dotyczące konstytucyjności projektu. Istnieją obawy, że projekt może naruszać art. 221 Konstytucji RP, który przyznaje rządowi wyłączne prawo do inicjatywy ustawodawczej w zakresie udzielania gwarancji finansowych. Prezydent nie ma prawa wnosić ustawy w tej materii, a w projekcie ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych wskazano, że zobowiązania finansowe zaciągnięte na mocy ustawy są „objęte gwarancją Skarbu Państwa”.
Ponadto w projekcie nie wskazano realnych źródeł finansowania ani dokładnej analizy skutków finansowych wprowadzenia prezydenckiego programu. „Ostatecznym zabezpieczeniem finansowym projektu jest projektowany przyszły zysk NBP, który najwcześniej może pojawić się w maju przyszłego roku. Jeśli NBP nie wykaże zysku, to zobowiązania zaciągnięte na mocy ustawy mają być pokryte przez Skarb Państwa. W związku z tym źródła finansowania są bardzo niepewne” – tłumaczył marszałek Czarzasty i przypomniał, że w tym roku NBP wykazał stratę na poziomie 2 miliardów złotych.
W związku z wątpliwościami, jakie budzi projekt ustawy, marszałek Sejmu polecił przygotowanie szczegółowych analiz w zakresie zgodności projektu z konstytucją i jego skutków ekonomicznych. Do tego czasu ustawa nie będzie procedowana. „Ta materia jest bardzo skomplikowana i dlatego będziemy w tej sprawie postępowali racjonalnie, ale nie mrozimy żadnego projektu” – podkreślił Włodzimierz Czarzasty.
Na konferencji prasowej marszałek Czarzasty przedstawił także szczegółowe informacje na temat procedowania prezydenckich projektów ustaw. Do tej pory prezydent Karol Nawrocki skorzystał z prawa inicjatywy ustawodawczej 17 razy. Włodzimierz Czarzasty poinformował, że Sejm zakończył procedowanie dwóch projektów prezydenta. Jedna ustawa – o ochronie polskiego rolnictwa – została uchwalona 23 stycznia 2026 r. Przepisy wejdą w życie 27 marca. Jeden projekt ustawy – o pomocy obywatelom Ukrainy – został odrzucony przez Sejm w pierwszym czytaniu 7 listopada 2025 r.
Kolejne siedem projektów – najwięcej – znajduje się na etapie prac komisyjnych. Dwa projekty ustaw czekają na pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu. Cztery projekty zwrócono do Kancelarii Prezydenta z prośbą o uzupełnienie uzasadnienia, tak aby spełniało wymogi określone w Regulaminie Sejmu. Jeden projekt jest w konsultacjach społecznych, które zakończą się 8 kwietnia 2026 r. Jeden projekt – najnowszy – skierowano do zaopiniowania przez sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.
„Żaden prezydencki projekt ustawy nie jest w zamrażarce. Nie blokuję żadnych ustaw, postępuję zgodnie z prawem” – powiedział marszałek Czarzasty. Zapowiedział także, że Sejm nie będzie procedował populistycznych projektów ustaw. „Jeżeli projekt nie będzie miał zabezpieczenia finansowego, a rocznie będzie kosztował 100 mld złotych, to w uzasadnieniu nie można napisać, że rząd ma znaleźć na to pieniądze” – podkreślił i dodał, że każdy projekt ustawy musi mieć wskazane konkretne źródło finansowania.
Szczegółowe informacje o procedowanych w Sejmie prezydenckich projektach ustaw można znaleźć w załączniku.
Czarzasty: Żaden prezydencki projekt nie jest w zamrażarce. SAFE 0 procent bez numeru druku
„Powinienem składać Państwu informację na temat relacji, pomiędzy prezydentem a Marszałkiem Sejmu w sprawie ustaw. Ostatnio pojawiła się taka narracja, lansowana przez Pałac Prezydenckie, jakoby Marszałek Sejmu blokował i zamrażał wszystkie ustawy.
Fakty mówią same za siebie. Pan prezydent wniósł:
- 17 projektów ustaw;
- 1 został uchwalony przez Sejm w dniu 23 stycznia 2026 r.;
- 1 został odrzucony przez Sejm w pierwszym czytaniu;
- 7 jest na etapie prac w komisjach;
- 2 czekają na pierwsze czytanie;
- 4 projekty zwrócono do Prezydenta z prośbą o uzupełnienie;
- 1 projekt jest w konsultacjach społecznych;
- 1 projekt został skierowany do zaopiniowania przez Sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Realizacji.
Żaden prezydencki projekt ustawy nie jest w zamrażarce. Nie blokuję żadnych ustaw, postępuję zgodnie z prawem. Jeżeli projekt nie będzie miał zabezpieczenia finansowego, a rocznie będzie kosztował 100 mld złotych, to w uzasadnieniu nie można napisać, że rząd ma znaleźć na to pieniądze
SAFE 0 procent bez numeru druku
Prezydencki projekt ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych nie otrzyma sejmowego numeru druku i nie będzie procedowany, dopóki nie zostanie szczegółowo przeanalizowany.
Po pierwsze, są wątpliwości co do konstytucyjności tej ustawy. Art. 221 Konstytucji mówi – “Inicjatywa ustawodawcza w zakresie ustawy budżetowej, ustawy o prowizorium budżetowym, zmiany ustawy budżetowej, ustawy o zaciąganiu długu publicznego oraz ustawy o udzielaniu gwarancji finansowych przez państwo przysługuje wyłącznie Radzie Ministrów”.
A w art. 21 prezydenckiego projektu jest następująca propozycja – “zobowiązania BGK wynikające z udzielonej pożyczki są objęte gwarancją Skarbu Państwa”.
Zdaniem naszych prawników prezydencki projekt stoi w sprzeczności z art. 221 Konstytucji, który przyznaje wyłączne prawo do inicjatywy ustawodawczej w zakresie udzielenia gwarancji finansowych przez państwo rządowi. Prezydent nie ma prawa wnosić ustawy w tej materii.
To bardzo poważny argument, z którym trzeba się zmierzyć.
SAFE 0 procent bez pewnego źródła finansowania
Ze wstępnej analizy Biura Legislacyjnego oraz Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji wynika, iż poza stwierdzeniem, iż projekt umożliwia zgromadzenie 200 mld zł do 2035 r., nie przedstawiono bardziej szczegółowych dotyczących skutków ekonomicznych funduszu. Zarówno po jego uruchomieniu, jak i w dłuższej perspektywie czasowej.
Skieruję w tej chwili, dziś, wnioski o bardzo szeroko rozbudowane analizy zarówno zgodności tej ustawy z Konstytucją, jak i zabezpieczenia realnego w środki finansowe oraz skutków sytuacji, kiedy Narodowy Bank Polski nie będzie miał zysku i jeżeli państwo będzie zadłużone np. na 200 mld złotych, bo o 200 mld złotych w uzasadnieniu ta ustawa mówi.
Ostatecznym zabezpieczeniem tego projektu jest zysk z Narodowego Banku Polskiego. Ten zysk pojawi się i będzie mógł być dzielony w maju przyszłego roku, jeżeli się pojawi. W maju dopiero Rada Polityki Pieniężnej zatwierdzi sprawozdanie Narodowego Banku Polskiego, w tym zysk, jeżeli się pojawi.
Jeżeli ten zysk się pojawi w maju następnego roku, automatycznie działa ustawa, która mówi, że ten zysk zostanie podzielony: 95 procent dla budżetu państwa, 5 procent pozostaje w banku.
Dziś NBP ma skumulowaną stratę na poziomie 100 mld zł, a według informacji z samego banku, strata za obecny rok wynosi 2 mld zł.
Co się zdarzy, jeżeli do tego momentu będziemy korzystali z tej ustawy? Możemy skorzystać w ten sposób, że możemy wziąć kredyty, pożyczki i wypuścić obligacje. Te papiery dłużne będą, jeżeli zostaną wykorzystane w tym roku, będą spłacane z zysku banku, który przyjdzie bądź nie przyjdzie w maju przyszłego roku.
Zatem źródło jest wskazane, ale absolutnie niepewne.
Co się zdarzy, jeżeli bank nie wykaże zysku, a zobowiązania zostaną w tym roku wzięte? Wszystkie te pieniądze ma zabezpieczyć Skarb Państwa. W związku z tym w projekcie tej ustawy jest taka sytuacja: wydawajcie pieniądze, mówi ta ustawa, jeżeli będzie taka sytuacja, że bank będzie miał zysk, weźmiecie te pieniądze z zysku, jak nie będzie, to musicie to pokryć ze Skarbu Państwa. Czyli zadłużyć państwo. A ustawa mówi o 200 mld zł.”
Włodzimierz Czarzasty, marszałek Sejmu i przewodniczący Nowej Lewicy