„Chcę obudzić tych, którzy żyją w złudzeniach. Rosja szykuje się do kolejnych aktów agresji” – powiedział premier Donald Tusk po nieformalnym posiedzeniu Rady Europejskiej na Cyprze.
Dlatego tak ważna jest wspólna odpowiedzialność państw europejskich oraz NATO. Wezwanie USA do tego, aby Europa wzięła na siebie ciężar obronności jest traktowane bardzo poważnie.
„Polska to robi i jest przykładem dla europejskich partnerów, ale chcę mieć pewność, że wszyscy będziemy gotowi do reakcji w razie potrzeby” – dodał premier.
Państwa unijne jednogłośnie zgodziły się na uwolnienie 90 mld euro pożyczki dla Ukrainy i uchwalenie 20. pakietu sankcji wobec Rosji. Obie te kwestie blokował wcześniej rząd premiera Węgier Viktora Orbana. Rozmowy dotyczyły także bezpieczeństwa Europy, NATO, energii oraz pieniędzy z programu SAFE dla Polski.
90 mld euro dla Ukrainy odblokowane
Unia Europejska podjęła przełomową decyzję o wsparciu Ukrainy. Po miesiącach blokady udało się osiągnąć jednomyślność i uruchomić środki, które mają kluczowe znaczenie dla dalszej obrony przed Rosją.
Rozmowa z prezydentem Zełenskim o Ukrainie i Rosji była nadzwyczajnie szczera. Po zmianie na Węgrzech wzajemne zaufanie europejskich liderów wyraźnie wzrosło
– powiedział premier.
Decyzja ma nie tylko wymiar finansowy, ale także polityczny – odbudowuje jedność Europy i wzmacnia zdolność do wspólnego działania w obliczu zagrożeń.
Demokracja wraca do gry
Zmiana polityczna na Węgrzech przełożyła się bezpośrednio na decyzje całej Unii. Premier podkreślił, że to sygnał szerszego trendu w Europie Środkowo-Wschodniej.
Wybory na Węgrzech są sygnałem, że demokracja nie przegrywa. Warszawa, Budapeszt, Bukareszt, czy Kiszyniów pokazują, że jest przyszłość dla demokracji w Europie
– mówił Donald Tusk.
Odbudowa zaufania między państwami członkowskimi jest warunkiem skutecznej polityki wobec Rosji i stabilności całego regionu.
Europa i NATO – wspólna odpowiedzialność
Podczas rozmów wyraźnie wybrzmiał temat bezpieczeństwa i roli Europy w systemie transatlantyckim.
Nie możemy polegać tylko na deklaracjach i traktatach. Musimy polegać na praktycznych decyzjach, które dotyczą naszego bezpieczeństwa i – siłą rzeczy, muszą być europejskie, ale nie w kontrze do NATO
– powiedział premier.
Polska traktuje zobowiązania sojusznicze bardzo poważnie i oczekuje większego zaangażowania całej Europy.
Chcę uświadomić europejskim liderom, że zagrożenie rosyjskie to nie tylko wojna w Ukrainie (NA Ukrainie – nieuku – red.). Ono realnie dotyczy całej Unii, nie tylko wschodniej flanki. Nie mamy więcej czasu
– wyjaśnił Donald Tusk.
Jeśli chcemy uniknąć agresywnych kroków ze strony Rosji musimy pokazać, że Europa i Polska są gotowe działać.
Bardzo poważnie traktujemy wezwania Ameryki (USA – nieuku – red.) do tego, aby Europa wzięła na siebie ciężar obronności. Polska to robi i jest przykładem dla europejskich partnerów, ale chcę mieć pewność, że wszyscy będziemy gotowi do reakcji w razie potrzeby
– powiedział szef rządu.
Premier zaznaczył, że kluczowa jest realna gotowość państw europejskich do wspólnego działania – nie tylko na poziomie deklaracji, ale także konkretnych decyzji i zdolności operacyjnych.
SAFE i pieniądze dla Polski
W trakcie rozmów z Komisją Europejską potwierdzono, że Polska pozostaje kluczowym beneficjentem programu SAFE. Środki mają zostać przeznaczone na bezpieczeństwo i rozwój infrastruktury.
Dostałem zapewnienie ze strony szefowej komisji i jej teamu, że zrobią wszystko, żeby ten polski pomysł na to w jaki sposób wziąć pożyczkę został uwzględniony. Chodzi o to, aby ta pożyczka nie wpływała na deficyt finansów publicznych w Polsce
– powiedział premier.
Rządowa propozycja zakłada, że pożyczka zostanie zaciągnięta przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
Polska jest traktowana jako najważniejszy element mechanizmu SAFE. Wszyscy będą pracowali wspólnie z nami, żeby móc szybko i skutecznie wydać te środki
– powiedział Donald Tusk.
Z kwotą w wysokości 43,7 mld euro Polska będzie największym beneficjentem programu. Finalny tekst umowy SAFE trafił dziś do europejskich stolic, w tym do Warszawy. To zakończenie etapu wielotygodniowych negocjacji pomiędzy krajami członkowskimi a Komisją Europejską.
Energia i sytuacja na Bliskim Wschodzie
Sytuacja na Bliskim Wschodzie była jednym z głównych tematów rozmów, szczególnie w kontekście wpływu na ceny energii i stabilność gospodarczą państw UE.
To dla nas bardzo ważne, żeby Europa skutecznie wspomagała tych, którzy są gotowi z nią współpracować i stabilizować sytuację na Bliskim Wschodzie
– podkreślił premier.
Donald Tusk poinformował również, że uprzedził Komisję Europejską o tym, że polski rząd zaskarży umowę z krajami Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości UE.