W ogólnopolskim Plebiscycie na Zwierzę Roku 2026 oddano ponad 33 tysiące głosów.
Zwycięzcą został chomik europejski, na którego zagłosowało przeszło 10 tysięcy osób. Ten niepozorny mieszkaniec pól jest dziś symbolem troski o różnorodność biologiczną i przypomnieniem, jak ważne są działania na rzecz ochrony zagrożonych gatunków.
Bocian biały „Zwierzęciem Roku 2025”
Bohaterem pierwszej edycji Plebiscytu „Zwierzę Roku” został bocian biały (Ciconia ciconia) – jeden z najbardziej rozpoznawalnych ptaków w Polsce. Ten “Czarno-biały elegant” uznawany jest nie tylko za symbol szczęścia, jego obecność to wskaźnik dobrego stanu środowiska.
Bocian biały uważany jest za gatunek parasolowy (umbrella species), co oznacza, że jego ochrona przyczynia się do ochrony wielu innych, współwystępujących gatunków, a także ich siedlisk.
Jak wygląda chomik europejski?
Chomik europejski (Cricetus cricetus) znacząco różni się od znanych nam chomików domowych:
- osiąga nawet 30–35 cm długości,
- ma masywniejszą budowę ciała,
- wyróżnia go barwne futro z rudymi, czarnymi i białymi plamami.
Pod względem wielkości przypomina raczej świnkę morską niż małego domowego gryzonia.
To także zwierzę o silnym charakterze – potrafi stanowczo bronić swojego terytorium, a w sytuacji zagrożenia wydaje głośne, piskliwe dźwięki.
Życie pod ziemią – system nor
Chomiki europejskie budują rozbudowane systemy podziemnych korytarzy, które obejmują:
- gniazdo wyścielone roślinami,
- spiżarnie na zimę,
- latrynę na nieczystości,
- korytarze wentylacyjne i ucieczkowe.
W norach potrafią zgromadzić imponujące zapasy – w workach policzkowych przenoszą nasiona i transportują je do swoich spiżarni. Z czasem opuszczone korytarze działają jak naturalne zbiorniki retencyjne, nawilżając glebę podczas suszy.
Zachowanie i ciekawostki
- Chomik europejski potrafi „szczekać”, gdy poczuje zagrożenie, dlatego bywa nazywany ziemnym pieskiem.
- Najchętniej zasiedla śródpolne miedze i obszary, gdzie nie ma intensywnej uprawy.
- Szkodzą mu środki ochrony roślin – ograniczają dostęp do naturalnego pokarmu i wpływają na jego zdrowie.
- Jego rola w rolnictwie jest pozytywna – zjada m.in. ślimaki i chrząszcze, które niszczą uprawy.
Znaczenie chomika w przyrodzie
Chomik europejski jest gatunkiem parasolowym – chroniąc jego siedliska, pomagamy wielu innym organizmom. Ma ogromny wpływ na środowisko:
- napowietrza i miesza glebę, poprawiając jej żyzność,
- zwiększa ilość próchnicy, co poprawia retencję wody,
- wspiera naturalną retencję – jego nory zatrzymują wodę w okresach suszy,
- reguluje populacje szkodników poprzez zjadanie owadów niszczących uprawy.
Dlaczego chomik europejski potrzebuje ochrony?
W ostatnich latach populacja chomika europejskiego w Polsce drastycznie zmalała. Główne zagrożenia to:
- intensywne rolnictwo i chemizacja upraw,
- likwidacja miedz i zadrzewień śródpolnych,
- zabudowa terenów rolnych,
- fragmentacja siedlisk.
Wyróżnienie go tytułem Zwierzęcia Roku 2026 to ważny krok w zwiększaniu świadomości społecznej i motywacja do działań na rzecz ochrony tego gatunku.
Jak możesz mu pomóc?
Każdy z nas może wspierać ochronę chomika poprzez:
- promowanie tradycyjnych praktyk rolniczych,
- dbanie o zachowanie miedz i zadrzewień śródpolnych,
- wspieranie inicjatyw ekologicznych,
- zwiększanie świadomości wśród lokalnych społeczności.